Normal və kritik dərinlik fərqli sualları cavablandırır. Normal düzgün axımda sərfi daşıyır; kritik müəyyən sərf-kəsikdə minimum xüsusi enerjidir. Həqiqi səth hər yerdə bunlara bərabər deyil. Sadə kəsik hesabı çay profilini əvəz etmir. Rejim və yuxarı-aşağı nəzarət birlikdə qiymətləndirilir.
Manning ilə normal dərinlik
SI-də Q = (1/n) A R^(2/3) S^(1/2): A yaş sahə, R = A/P hidravlik radius, P yaş perimetr, S sürtünmə mailliyidir. Düzgün axım mailliyi izah edilir. ArchSu düzbucaqlı və trapezdə normal dərinliyi iterativ, V = Q/A sürətini hesablayır. Körpü, aşağı kabarma və ani keçid ayrıca qiymətləndirilir.
Kritik dərinliyin enerji mənası
Xüsusi enerji dibə görə dərinlik və sürət yükünün cəmidir. Sabit sərfdə dərinlik sürəti dəyişir, enerji minimumu kritik axımı verir. Düzbucaqlı b və q = Q/b üçün yc = (q²/g)^(1/3). Xüsusi əlaqə trapez və nizamsız kəsiyə birbaşa tətbiq edilmir. Ətraflı hesab enerji fərziyyəsi və sürət paylanması düzəlişini nəzərə alır.
Froude ilə rejimin qiymətləndirilməsi
Sadə kanalda Fr = V/√(gD), D = A/T, T su səthi enidir. D hidravlik radius R deyil. Fr birin altında subkritik, üstündə superkritik, yaxınında kritikdir. Nizamsız kəsik tərifi nəzərə alınır. Rejim nəzarət istiqaməti və sıçramanı anlamağa kömək edir. Hədd yaxınında yuvarlaq rəqəm deyil, dəqiqlik və fizika qiymətləndirilir.
Düzbucaqlı kəsik nümunəsi
Nümunə Q = 2 m³/s, b = 2 m üçün q = 1 m²/s, g = 9,81 m/s² ilə yc ≈ 0,467 m. Normal dərinliyə əlavə n və maillik lazımdır, nəticə böyük və ya kiçik ola bilər. Rəqəmlər tövsiyə deyil, fərqli girişləri göstərir. Həqiqi layihədə profil, rejim keçidi, ehtiyat və örtük dayanımı birlikdə yoxlanılır.
Sadə hesab nə zaman yetərli deyil?
Qurğu, daralma, dib dəyişməsi və yüksək aşağı səviyyə düzgün axım fərziyyəsini poza bilər. Zamana bağlı axım və düzənlik daha tam model tələb edir. Normal dərinlik universal kot deyil. Vahid və fiziki giriş şərtləri qorunur. Sadələşdirmə, kənarda qalan təsir və əlavə yoxlama göstərilir ki, ilkin hesab yanlış dəqiqlik yaratmasın.
Layihənin sahəyə və qulluq prosesinə tətbiqi
Çay yatağının bərpası hesablanmış kəsik sahəsi ilə tamamlanmır. Keçid sahələri, mövcud qurğular, giriş imkanları, material xüsusiyyətləri və qulluq tələbləri layihənin hissəsidir. Təhvil fayllarında mövcud vəziyyət təklif edilən həlldən ayrılmalı, sərf, həndəsə, kələ-kötürlük və kot istinadları izah edilməlidir. Tikinti zamanı yoxlanacaq mühüm ölçülər və sonradan izlənəcək nöqtələr müəyyənləşdirilir. Belə yanaşma hesablamanın sahədə necə tətbiq ediləcəyini və hansı dəyişiklikdə yenidən yoxlama tələb olunduğunu göstərir.
İlkin görüşdə çayın istiqaməti, ərazi ölçməsi, mövcud körpü və suötürücü məlumatları, planlaşdırılan müdaxilə paylaşılır. Hidravlik yetərlilik, qrunt sabitliyi, konstruktiv layihələndirmə və ekoloji qiymətləndirmə ayrı mövzulardır, lakin onların nəticələri bir-birinə təsir edir. Həll seçilərkən ilkin tikinti xərci ilə yanaşı təmizləmə, təmir və daşqından sonrakı baxış ehtiyacı müqayisə olunur. Layihəyə xas qurum tələbləri ayrıca nəzərə alınır. Son ölçülər sahə məlumatları və mühəndislik yoxlamaları tamamlanmadan yalnız nümunə hesabından və ya istinad cədvəlindən götürülməməlidir.
Əlaqəli hesablama alətindən istifadə edin
Mənbələr və əlaqəli məqalələr
Layihənizin məlumat ehtiyacını və hesabatın əhatəsini birlikdə müəyyənləşdirək.
Layihəniz üçün təklif alın